Prediabeti është një gjendje metabolike në të cilën nivelet e glukozës në gjak janë më të larta se normalja, por ende jo në kufijtë diagnostikë të Diabeti tip 2. Identifikimi i hershëm i kësaj gjendjeje është thelbësor, pasi ndërhyrjet në kohë mund të parandalojnë ose të vonojnë zhvillimin e diabetit.

Si mund të dyshojmë vetë për prediabet?
Prediabeti shpesh nuk jep simptoma të dukshme, por disa shenja dhe faktorë rreziku mund të na ndihmojnë të jemi më vigjilentë:

Lodhje e shpeshtë
Shtim në peshë, veçanërisht në zonën abdominale
Uri e shtuar dhe dëshirë për ushqime të ëmbla
Histori familjare me Diabeti tip 2
Stil jetese sedentare

Në disa raste, mund të shfaqet një errësim i lëkurës në zona si qafa ose sqetullat (acanthosis nigricans), që lidhet me rezistencën ndaj insulinës.

A mund ta kontrollojmë vetë në shtëpi?
Po, në një farë mase. Matja e glukozës në gjak me një glukometër mund të japë një ide fillestare:

Glukoza esëll (pa ngrënë për 8–10 orë):
- normale: <100 mg/dL
- prediabet: 100–125 mg/dL

Megjithatë, për një vlerësim më të saktë kërkohen analiza laboratorike si:

hemoglobina e glukozuar (HbA1c)
testi i tolerancës ndaj glukozës (OGTT)

Këto nuk mund të zëvendësohen plotësisht nga matjet në shtëpi.

Kur duhet të drejtohemi te mjeku?
Është e rëndësishme të konsultoheni me mjekun nëse:

Matjet në shtëpi rezultojnë të larta në mënyrë të përsëritur
Keni disa faktorë rreziku (mbipeshë, histori familjare, presion i lartë i gjakut)
Jeni mbi 45 vjeç dhe nuk keni bërë kontroll kohët e fundit
Shfaqni simptoma të dyshimta si etje e shtuar, urinim i shpeshtë ose lodhje e vazhdueshme

Roli i stilit të jetesës në parandalim
Në fazën e prediabetit, ndërhyrjet në stilin e jetesës janë jashtëzakonisht efektive:

Ushqyerje e balancuar, e pasur me fibra dhe me pak sheqerna të rafinuara
Aktivitet fizik i rregullt (të paktën 150 minuta në javë)
Ulje e peshës trupore (5–10% e peshës mund të bëjë diferencë të madhe)

Përfundim
Prediabeti është një “sinjal paralajmërues” që nuk duhet neglizhuar. Edhe pse mund të kontrollohet pjesërisht në kushte shtëpie, diagnoza dhe ndjekja duhet të bëhen nga profesionistë të shëndetit.

Konsultimi me mjekun dhe farmacistin është thelbësor për të vendosur hapat e duhur në kohën e duhur sepse parandalimi është gjithmonë trajtimi më i mirë.